Ատամի ռեստավրացիա․ ինչ է դա, ում կարող է հարմար լինել և ինչ սպասել

Ի՞նչ է ատամի ռեստավրացիան

Ռեստավրացիան վերականգնում է կարիեսի, կոտրվածքի, մաշվածության, հին լցոնի կամ այլ պատճառի հետևանքով կորցրած ատամի մասը։ Ուղղակի տարբերակում կոմպոզիտը ամրացվում է պատրաստված ատամային հյուսվածքներին, ձևավորվում և լուսային եղանակով կարծրացվում է հենց բերանի խոռոչում։ ADA-ն կոմպոզիտները դասում է ուղղակի վերականգնող նյութերի շարքին, սակայն միայն նյութի անունը բուժման պլան չի որոշում։

«Էսթետիկ» բառը մատնանշում է ձևի և գույնի նկատմամբ ուշադրությունը, ոչ թե բժշկական երաշխիք։ Նախ անհրաժեշտ է պարզել արատի պատճառը․ ակտիվ կարիեսը, վնասվածքը, ճաքը, մաշվածությունը կամ ատամների սեղմումը կարող են տարբեր քայլեր պահանջել։ Հոդվածը չի կարող լուսանկարով բուժում ընտրել։

Երբ կարող է հարմար լինել և երբ այլ տարբերակ է պետք

Կոմպոզիտը հաճախ քննարկվում է փոքր կամ միջին արատի, կոտրված եզրի, հին լցոնի կամ ձևի շտկման դեպքում՝ ախտորոշումից հետո։ Բժիշկը գնահատում է պահպանված ամուր հյուսվածքները, եզրային կարիեսը, պուլպան և արմատները, լնդերը, հարևան ու հակադիր ատամների շփումները, ինչպես նաև սեղմումը կամ ատամների կրճտոցը։

Մեծ քայքայման, թուլացած բլրակների, ճաքի, անկայուն կծվածքի կամ չոր աշխատանքային դաշտ ապահովելու անհնարինության դեպքում ուղղակի կոմպոզիտը լավագույն ընտրությունը չի լինի։ Կարող են քննարկվել պատճառի բուժումը, ներդիրը, օնլեյը, պսակը, արմատախողովակային բուժումը կամ այլ պլան։ Որոշումը չպետք է հիմնվի միայն գնի կամ գովազդի վրա։

Ինչպես է սովորաբար կատարվում ուղղակի վերականգնումը

Զրույցից և զննումից հետո ատամնաբույժը կարող է ըստ ցուցման օգտագործել ռենտգեն, լուսանկարներ կամ այլ տվյալներ։ Հեռացվում են վնասված հյուսվածքները և ստեղծվում է աշխատանքային դաշտ։ Կոֆերդամը առաձգական մեկուսացման համակարգ է, որը ատամը բաժանում է խոնավությունից։ ADA-ն այն նկարագրում է որպես մեկուսացված աշխատանքային դաշտի պաշտպանիչ արգելք։

Կպչուն պրոտոկոլը ներառում է մակերեսի պատրաստում և ամրացնող նյութեր։ Կոմպոզիտը սովորաբար ավելացվում է փոքր շերտերով, ձևավորվում և կարծրացվում է։ Առջևի ատամների համար կարևոր են եզրը, թափանցիկությունն ու գույնը, իսկ ծամող ատամների համար՝ անատոմիան, կոնտակտը և կծվածքը։ Վերջում ստուգվում են շփումներն ու կծվածքը, կատարվում է փայլեցում։

• Ասեք ցավի, վնասվածքի, զգայունության, կրճտոցի և նախկին բուժման մասին։
• Հարցրեք, թե որն է արատի պատճառը և ինչ տարբերակներ կան։
• Հստակեցրեք արդյունքի սահմաններն ու վերահսկման պլանը։
• Ինքնուրույն մի հղկեք եզրը և մի ուղղեք կծվածքը։

Տևողություն, սահմանափակումներ և այլընտրանքներ

Ժամանակակից կոմպոզիտային վերականգնումները կարող են երկար ծառայել, բայց ազնիվ համընդհանուր ժամկետ չկա։ Արդյունքի վրա ազդում են արատի չափն ու տեղը, տեխնիկան, չոր դաշտը, ծանրաբեռնվածությունը, խնամքը, կարիեսի ռիսկը և վերահսկումները։ Հնարավոր են եզրի գունափոխում, մաշում, կոտրվածք, կրկնակի կարիես կամ նորոգման կարիք։

Այլընտրանքը կախված է խնդրից՝ փոքր կայուն արատի դիտարկում, մասնագիտական մաքրում, ուղղակի կոմպոզիտ, ներդիր, օնլեյ, պսակ, օրթոդոնտիկ կամ այլ բուժում։ Ուղղակի ռեստավրացիան չի բուժում լնդերի բորբոքումը, արմատի վարակը կամ անհայտ ծագման ցավը։

Խնամք և երբ չպետք է սպասել

Հետևեք ձեր բժշկի անհատական ցուցումներին։ Ընդհանուր առմամբ օգտակար են օրական երկու անգամ ֆտորով ատամի մածուկով մաքրումը, միջատամնային տարածքների խնամքը և վերահսկումները։ ԱՀԿ-ն կարիեսը կապում է ազատ շաքարների հաճախակի օգտագործման, ֆտորի անբավարարության և փառի ոչ բավարար հեռացման հետ։ Մի փորձարկեք ամրությունը սառույց, փաթեթավորում կամ շատ կոշտ առարկաներ կծելով։

Արտահերթ այց կազմակերպեք կոտրվածքի, ընկած մասի, կծելիս ցավի, կայուն զգայունության, բարձր շփման, եզրի մոտ տհաճ հոտի կամ այտուցի դեպքում։ Արագ աճող այտուցը, ջերմությամբ վատացումը, դեմքի վնասվածքը, թարախը, կուլ տալու կամ շնչելու դժվարությունը պահանջում են շտապ առկա օգնություն։ Հայաստանում կարող եք հարցնել մասնագետի որակավորման և բուժման պլանի մասին։

• Ինչո՞ւ է առաջացել այս ատամի արատը։
• Յուրաքանչյուր տարբերակ որքան առողջ հյուսվածք է պահպանում։
• Ինչպե՞ս կծվածքը կամ կրճտոցը կազդեն վերականգնման վրա։
• Ո՞ր ախտանշաններն են պահանջում արտահերթ այց։