Գլխավորը մեկ րոպեում
Գլխավորը՝ իմպլանտի շուրջ բորբոքումը չի կարելի հուսալիորեն տարբերել այլ խնդիրներից առանց զննման և պատկերային գնահատման
- Պերիիմպլանտային մուկոզիտը հիմնականում վերաբերում է փափուկ հյուսվածքներին, իսկ պերիիմպլանտիտը համատեղում է բորբոքումն ու իմպլանտի շուրջ ոսկրի առաջադիմող կորուստը։
- Նուրբ զոնդավորման ժամանակ արյունահոսությունը, արտադրությունը, այտուցը, խորության փոփոխությունը կամ լնդի նահանջը պատճառ են ատամնաբույժին դիմելու, ոչ թե ինքնաբուժման։
- Ախտորոշումը հիմնվում է զննման, զոնդավորման և ռենտգենյան պատկերների՝ պսակը տեղադրելուց հետո եղած ելակետային չափումներին համեմատության վրա։
- Մասնագիտական հսկողությունը, ամենօրյա հիգիենան և ռիսկի գործոնների գնահատումը կարևոր են նաև սկզբնական բուժումից հետո։
Ի՞նչ է պերիիմպլանտիտը և ինչով է այն տարբերվում մուկոզիտից
Իմպլանտը շրջապատված է լորձաթաղանթով և ոսկրով, որոնք ապահովում են դրա գործառույթը։ Պերիիմպլանտային մուկոզիտի ժամանակ բորբոքումը գլխավորապես փափուկ հյուսվածքներում է․ լնդերը կարող են կարմրել, այտուցվել կամ արյունահոսել նուրբ զննման ժամանակ։ Պերիիմպլանտիտի դեպքում բորբոքման նշաններին միանում է հենարանային ոսկրի կորուստ, որը գնահատվում է պատկերների և ժամանակի ընթացքում։
Միջազգային դասակարգումը պերիիմպլանտիտը նկարագրում է որպես փառի հետ կապված ախտաբանական վիճակ։ Դա չի նշանակում, թե իմպլանտի շուրջ ամեն անհարմարություն պերիիմպլանտիտ է։ Նման գանգատներ կարող են լինել վնասվածքի, պսակի խնդրի, հարևան ատամի կամ լնդերի հիվանդության դեպքում, ուստի հայելին կամ լուսանկարը հուսալի ախտորոշում չեն տալիս։
- Իմպլանտի առողջությունը չի որոշվում զոնդավորման մեկ թվով։
- Պսակը տեղադրելուց հետո արված ելակետային գրառումներն ու պատկերները շատ օգտակար են համեմատության համար։
- Վաղ դիմելը թույլ է տալիս տարբերակները քննարկել մինչև հյուսվածքների նշանակալի կորուստը։
Ախտանշաններ․ երբ չարժե սպասել
Գրանցվեք զննման, եթե իմպլանտի մոտ լնդերը մաքրելիս արյունահոսում են, այտուցված կամ ցավոտ են, կա տհաճ համ, արտադրություն, պսակի շարժունություն կամ ծամելիս զգացողության փոփոխություն։ Հիվանդությունը երբեմն զարգանում է գրեթե առանց ցավի, հետևաբար արտահայտված ախտանշանների բացակայությունը չի փոխարինում պլանային այցերին։
Շտապ բժշկական օգնություն դիմեք դեմքի կամ պարանոցի արագ աճող այտուցի, բարձր ջերմության և ընդհանուր վիճակի վատացման, շնչառության կամ կուլ տալու դժվարության դեպքում։ Մի սկսեք հակաբիոտիկ, մի օգտագործեք սուր առարկաներ մաքրելու համար և մի դադարեցրեք նշանակված դեղերը՝ առանց բուժող բժշկի հետ կապվելու։
Պատճառներ և ռիսկի գործոններ
Բակտերիալ փառը համարվում է իմպլանտների շուրջ բորբոքման հիմնական պատճառը։ Այն ավելի հեշտ է կուտակվում դժվար հասանելի հատվածներում, բարդ ձև ունեցող պսակների մոտ և այն տեղերում, որոնք մարդը չի կարող լավ մաքրել։ Ռիսկը դատավճիռ կամ մեղադրանք չէ․ այն օգնում է բժշկին ավելի ուշադիր հսկողություն պլանավորել։
Գնահատման մեջ կարող են մտնել պարոդոնտիտի պատմությունը, ծխելը, ամենօրյա հիգիենան, անկանոն կանխարգելիչ այցերը, համակարգային վիճակներն ու դեղերը, փափուկ հյուսվածքների առանձնահատկությունները, իմպլանտի դիրքը և պսակի ձևը։ Յուրաքանչյուր մարդու համար կարևոր է գործոնների համակցությունը։ Մի փոխեք մշտական դեղերը միայն հոդվածի հիման վրա։
| Գործոն | Ինչու է կարևոր | Գործնական քայլ |
|---|---|---|
| Դժվար հասանելի փառ | Կարող է պահպանել փափուկ հյուսվածքի բորբոքումը | Խնդրեք ցույց տալ ձեր պսակի համար անվտանգ մաքրման եղանակը |
| Նախկին պարոդոնտիտ | Կարող է պահանջել ավելի ուշադիր հսկողություն | Համաձայնեցրեք անհատական այցերի գրաֆիկ |
| Ծխելը և համակարգային գործոնները | Կարող են ազդել ռիսկի և ապաքինման վրա | Բժշկին ասեք վիճակների և բոլոր դեղերի մասին |
| Պսակի ձևն ու մաքրման հասանելիությունը | Կարող են դժվարացնել հիգիենան | Քննարկեք՝ բավարար է արդյոք ամենօրյա մաքրման հասանելիությունը |
Ինչպես է կատարվում ախտորոշումը
Այցի ժամանակ բժիշկը հարցնում է գանգատների և բուժման պատմության մասին, զննում է լորձաթաղանթը, ստուգում արյունահոսությունն ու բորբոքման այլ նշանները, գնահատում մաքրությունը և նրբորեն չափում իմպլանտի շուրջ հյուսվածքները։ Ավելի կարևոր է դիտարկումների ամբողջությունը և նախորդ այցերի համեմատ փոփոխությունը, ոչ թե մեկ առանձին նշանը։
Ռենտգենյան պատկերները օգնում են գնահատել ոսկրի մակարդակը։ Դրանք մեկնաբանվում են համատեքստում․ կարևոր են իմպլանտի առանձնահատկությունները, տեղադրումից անցած ժամանակը և ելակետային պատկերները։ Որոշ դեպքերում բժիշկը կարող է ընտրել լրացուցիչ պատկերում կամ մասնագետի խորհրդատվություն։ Հոդվածը չի կարող որոշել, թե որ հետազոտությունն է պետք ձեզ։
- Եթե ունեք, տարեք նախկին եզրակացություններն ու պատկերները։
- Նկարագրեք շարժունությունը, ցավը, արյունահոսությունը և ախտանշանների սկսվելու ժամանակը։
- Հարցրեք, թե որ դիտարկումներն են հաստատում եզրակացությունը և ինչի հետ են համեմատում։
Բուժում և կանխատեսում․ ինչու չկա մեկ տնային սխեմա
Բուժման նպատակը բորբոքումը նվազեցնելն է, փառը վերահսկելը և, հնարավորության դեպքում, հյուսվածքների հետագա կորուստը կանգնեցնելը։ Պլանը կախված է դեֆեկտից, պսակի ձևից, իմպլանտի մակերեսին հասանելիությունից, ընդհանուր առողջությունից և նախկին բուժումից։ Այն կարող է սկսել մասնագիտական մաքրումից ու ռիսկի գործոնների վերահսկումից, իսկ ավելի բարդ դեպքերում քննարկվել վիրաբուժական մոտեցումներ։
Ոչ մի մեթոդ չի կարելի ազնվորեն ներկայացնել որպես բոլորի համար երաշխավորված լուծում։ Երբեմն պետք է վերանայել պսակը, դիմել նեղ մասնագետի կամ քննարկել այլընտրանքներ, ներառյալ իմպլանտի հեռացումը, եթե այն անվտանգ պահել հնարավոր չէ։ Որոշումը կայացվում է անհատական օգուտների, սահմանափակումների և ռիսկերի քննարկումից հետո։
Ինչ անել այցից առաջ և ինչպես պահպանել արդյունքը
Մինչ այցը շարունակեք սովորական նուրբ հիգիենան՝ առանց բորբոքված հատվածը վնասելու։ Օգտագործեք միայն այն միջոցներն ու տեխնիկան, որոնք նախկինում խորհուրդ է տրվել ձեզ․ ցավի, արյունահոսության կամ կասկածի դեպքում ճշտեք հետագա քայլերը կլինիկայում։ Մի հետաձգեք այցը՝ հույս ունենալով, որ խնդիրը ինքնուրույն կանցնի։
Բուժումից հետո աջակցող խնամքը սովորաբար ներառում է անհատական այցերի գրաֆիկ, մասնագիտական գնահատում և ձեր կոնկրետ պսակի խնամքի ուսուցում։ Խնդրեք ցույց տալ, թե ինչպես մաքրել պսակի միջով և տակով, և որ նշանների դեպքում պետք է կապվել բժշկի հետ հաջորդ այցից շուտ։
- Մի ախտորոշեք ինքներդ ձեզ և մի օգտագործեք սուր գործիքներ իմպլանտի շուրջ։
- Պահպանեք նախկին պատկերները և իմպլանտային համակարգի տվյալները, եթե դրանք կան։
- Ցավի, բորբոքման կամ կասկածի դեպքում գրանցվեք Երևանի ատամնաբույժի անհատական խորհրդատվության։
Պահեք այցից առաջ
Հարցեր, որոնք արժե տալ բժշկին
- Արդյո՞ք իմ նշանները խոսում են մուկոզիտի կամ պերիիմպլանտիտի մասին, և ինչի վրա է հիմնվում եզրակացությունը։
- Ի՞նչ պատկերներ և ելակետային տվյալներ են պետք համեմատության համար։
- Իմ դեպքում ո՞ր ռիսկի գործոններն են փոփոխելի։
- Բուժման ո՞ր տարբերակները, սահմանափակումները և հսկողության չափանիշներն են վերաբերում ինձ։
Աղբյուրներ
- Guideline on treatment of peri-implant diseases — European Federation of Periodontology
- Peri-implant diseases and conditions: consensus report — Journal of Periodontology
- Բժշկական օգնության և սպասարկման լիցենզավորում — Հայաստանի Հանրապետության կառավարություն
