Օրթոդոնտիկ բուժում․ ինչ է այն, ում է հարմար և ինչ արդյունք կարելի է սպասել

Ինչ է օրթոդոնտիան և ինչ խնդիր է լուծում

Օրթոդոնտիկ բուժումն օգտագործում է վերահսկվող ուժեր՝ ատամների դիրքը աստիճանաբար փոխելու համար։ Բժիշկը գնահատում է ոչ միայն ժպիտի անհարթությունը, այլ նաև ատամների հպումը, շարքում տեղը, ծնոտների աշխատանքը, մաշվածությունը, առաջ ցցված ատամների վնասման վտանգը կամ հիգիենայի դժվարությունը։ Էսթետիկան կարող է կարևոր նպատակ լինել, սակայն պլանը չպետք է սահմանափակվի լուսանկարում տեսանելի հարթ շարքով։

Բուժումը հնարավոր է երեխաների, դեռահասների և մեծահասակների համար, սակայն տարիքն ինքնին ցուցումների հարցի պատասխան չէ։ Մեծահասակների դեպքում հատկապես կարևոր է գնահատել լնդերը, ոսկրային հյուսվածքը, առկա վերականգնումները և առողջության ընդհանուր գործոնները։ Երբեմն նախ անհրաժեշտ է թերապևտիկ կամ պարոդոնտոլոգիական բուժում, իսկ երբեմն՝ այլ տարբերակ քննարկել։

Ում է հարմար և ինչպես է սկսվում ախտորոշումը

Խորհրդատվությունը սովորաբար սկսվում է պացիենտի գանգատներից և նպատակներից, ատամների, լնդերի, կծվածքի և գործառույթի զննումից։ Անհրաժեշտության դեպքում բժիշկը կիրառում է ախտորոշիչ լուսանկարներ, սկանավորում կամ չափաբաժիններ և ցուցումներով ռենտգենային հետազոտություններ։ Այս տվյալները օգնում են հասկանալ, թե որ շարժումներն են անվտանգ, արդյոք նախապատրաստում է պետք և ինչպես է պահպանվելու արդյունքը։

Ակտիվ կարիեսը, արտահայտված լնդաբորբը, փառի անբավարար վերահսկումը կամ չլուծված ատամնային խնդիրները մանրուքներ չեն, որոնք կարելի է անտեսել արագ սկսելու համար։ Օրթոդոնտիկ ապարատները դժվարացնում են որոշ գոտիների մաքրումը, իսկ հյուսվածքների սկզբնական վիճակը ազդում է պլանի անվտանգության վրա։ Մի սկսեք և մի փոխեք բուժումը հեռավար։

• Ինչ խնդիր է անհանգստացնում՝ կուտակում, բաց տարածքներ, առաջ ցցված ատամներ, հպում, մաշվածություն կամ դրանց համադրություն։
• Ինչ վիճակում են ատամները, լնդերը, ոսկրային հյուսվածքը, առկա պսակները, լցոնները և իմպլանտները։
• Որ հետազոտություններն են իսկապես անհրաժեշտ հենց պլանավորման համար, ոչ թե միայն «ամբողջական փաթեթի» համար։
• Արդյոք պահանջվում է բերանի խոռոչի նախապատրաստում, այլ մասնագետի խորհրդատվություն կամ բուժող ստոմատոլոգի հսկողություն։
• Որ նպատակներն են հասանելի, ինչ փոխզիջումներ կարող են լինել և ինչպես է գնահատվելու առաջընթացը։

Բրեկետներ և էլայներներ․ ինչպես քննարկել ընտրությունն առանց վարկանիշների

Բրեկետները ամրացվում են ատամներին և աշխատում են աղեղների ու լրացուցիչ տարրերի հետ։ Թափանցիկ էլայներները շարժական անհատական կապաններ են, որոնք պացիենտը պետք է կրի նշանակված ռեժիմով։ Երկու տարբերակն էլ կարող են լինել արդյունավետ պլանի մաս, սակայն բոլոր դեպքերում փոխարինելի չեն։ Ընտրությունը կախված է պահանջվող շարժումներից, կծվածքից, ատամների վիճակից, հիգիենայից և ցուցումները պահելու պատրաստակամությունից։

Համակարգի անունը, նյութը կամ ապարատի աննկատ լինելը չեն փոխարինում կլինիկական հիմնավորմանը։ Հարցրեք, թե առաջարկվող ապարատն ինչ խնդիր է լուծում, որ գործողություններն են կախված ձեզնից, ինչպես է վերահսկվելու առաջընթացը և ինչ կլինի, եթե ապարատը կոտրվի, կորչի կամ անկանոն կրվի։

Ինչպես է բուժումն անցնում փուլերով

Ախտորոշումից հետո բժիշկը բացատրում է նպատակները, փուլերի հերթականությունը, սպասվող սահմանափակումները և համաձայնեցնում պլանը։ Այնուհետև տեղադրվում կամ տրվում է ապարատը, կատարվում են վերահսկիչ այցեր և անհրաժեշտության դեպքում քայլերը ճշգրտվում են կլինիկական պատկերի սահմաններում։ Տեղադրումից կամ ակտիվացումից հետո ճնշման զգացումը կամ կարճատև զգայունությունը կարող են հանդիպել, սակայն ուժեղ, աճող կամ պահպանվող ցավի դեպքում պետք է կապվել կլինիկայի հետ, ոչ թե ինքնուրույն փոխել ապարատը։

Բուժման տևողությունը անհատական է։ Այն կախված է սկզբնական իրավիճակից, շարժումների ծավալից, հյուսվածքների վիճակից, լրացուցիչ փուլերի անհրաժեշտությունից և ցուցումների պահպանումից։ Տնային եղանակներով արագացնել ընթացքը, ինքնուրույն փոխելով կապանները կամ բրեկետների տարրերը, անվտանգ չէ։

Հիգիենա, սահմանափակումներ և դեպքեր, երբ պետք է դիմել բժշկի

Բուժման ընթացքում հատկապես կարևոր են կանոնավոր մաքրումը ֆտոր պարունակող մածուկով, միջատամնային տարածքների մաքրումը և մասնագիտական զննումները՝ անհատական ժամանակացույցով։ Բրեկետները ստեղծում են փառի կուտակման լրացուցիչ գոտիներ, իսկ էլայներների դեպքում կարևոր է ատամներն ու կապանները մաքրել բժշկի ցուցումներով։ Ֆիքսված ապարատների դեպքում սննդային սահմանափակումները օգնում են նվազեցնել կոտրվելու վտանգը, սակայն հստակ խորհուրդները պետք է լինեն ձեր պլանի մաս։

Կապվեք օրթոդոնտի հետ, եթե ցավը չի թուլանում տեղադրումից կամ ճշգրտումից մի քանի օր անց, լնդերը դարձել են շատ կարմիր, այտուցված կամ ցավոտ, ապարատը կոտրվել է, աղեղը վնասում է լորձաթաղանթը, կամ էլայները չի համապատասխանում։ Դեմքի կամ պարանոցի արագ աճող այտուցը, ջերմության հետ ինքնազգացողության վատացումը, կուլ տալու կամ շնչելու դժվարությունը պահանջում են շտապ բժշկական օգնություն՝ տեղական կանոններով։

Ռետենցիա․ ինչու բուժումը չի ավարտվում ապարատը հանելու օրը

Ատամների ակտիվ տեղափոխումից հետո շրջակա հյուսվածքներին ժամանակ է պետք հարմարվելու համար, իսկ ատամները կարող են աստիճանաբար փոխել դիրքը նաև հետո։ Այդ պատճառով ռետեյները՝ շարժական կամ ֆիքսված, սովորաբար օրթոդոնտիկ բուժման մասն է։ Հստակ տեսակը, կրելու ռեժիմը և հսկող այցերի ժամանակացույցը ընտրում է բժիշկը, ոչ թե համընդհանուր հոդվածը։

Պահպանեք ցուցումները և դիմեք բժշկին, եթե ռետեյները կոտրվել, կորել, ձևափոխվել է կամ այլևս չի նստում։ Մի փորձեք այն ուժով տեղադրել․ դա կարող է վնասել ապարատը կամ ատամները։ Եթե ապրում եք Երևանում, գալիս եք այլ քաղաքից կամ Հայաստանի այցի ընթացքում բուժում եք պլանավորում, նախապես քննարկեք, թե որտեղ և ինչպես են լինելու հսկող այցերն ու սպասարկումը։