Գլխավորը մեկ րոպեում
Ինչն է կարևոր որոշման համար
- Որոշումը հիմնվում է ապագա իմպլանտի դիրքի և ոսկրային արատի ձևի վրա։
- Փոքր արատը երբեմն շտկվում է իմպլանտացիայի հետ միաժամանակ, իսկ մեծը պահանջում է առանձին փուլեր։
- Ոսկրի ապաքինումը տևում է ամիսներ, և հաջորդ փուլից առաջ անհրաժեշտ է վերահսկիչ գնահատում։
Ինչ խնդիր է լուծում ոսկրի ծավալի ավելացումը
Ատամի կորստից հետո այն պահող ալվեոլային կատարը կարող է փոքրանալ։ Ցավի բացակայությունը չի նշանակում, որ ոսկրը բավարար է, իսկ լնդի տեսանելի փոսիկն ինքնին վիրահատության ցուցում չէ։ Բժիշկը համադրում է առկա ոսկրը ապագա պսակի դիրքի և այն մաքուր պահելու հնարավորության հետ։ Նպատակը պրոթեզավորման համար հարմար հենարան ստեղծելն է, ոչ միայն պատկերում ծավալ ավելացնելը։
Եթե իմպլանտը տեղավորվում է միայն անհարմար անկյան տակ կամ հարակից կառույցներին չափազանց մոտ, պլանը վերանայվում է։ Կարևոր են կատարի լայնությունն ու բարձրությունը, փափուկ հյուսվածքները, նյարդի և ծոցի դիրքը։ Ժպիտի լուսանկարով այդ տվյալները որոշել հնարավոր չէ։
Տարբեր արատներ՝ տարբեր խնդիրներ
Հորիզոնական արատի դեպքում կատարը չափազանց նեղ է, իսկ ուղղահայաց արատի դեպքում պակասում է բարձրությունը։ Ապագա իմպլանտի կողքին մեկ պատի կորուստը տարբերվում է տարածուն ատրոֆիայից։ Պահպանված ոսկրային պատերն օգնում են պահել նյութը, մինչդեռ մեծ բաց արատում այն կայունացնելն ավելի բարդ է։ Նույն անունով վիրահատությունները կարող են տարբեր բարդություն ունենալ։
Վերին ծնոտի հետին հատվածում երբեմն քննարկվում է սինուս-լիֆթինգ՝ ծոցի հատակի շրջանում հասանելի ոսկրի բարձրության ավելացում։ Դա առանձին անատոմիական խնդիր է և յուրաքանչյուր իմպլանտացիայի պարտադիր մաս չէ։ Հեռացումից հետո ատամնաբնի պահպանումը նույնպես չի երաշխավորում, որ հետագայում պլաստիկա պետք չի լինի։
Ինչ են գնահատում վիրահատությունից առաջ
Պլանավորումը սկսվում է զննումից, կծվածքի, լնդերի և բերանի հիգիենայի գնահատումից։ Պատկերային հետազոտությունը պետք է պատասխանի կլինիկական հարցին․ եռաչափ գնահատման անհրաժեշտության դեպքում բժիշկը հիմնավորում է կոնաձև ճառագայթային համակարգչային տոմոգրաֆիան։ Կարևոր է նաև հասկանալ՝ փափուկ հյուսվածքները կկարողանա՞ն ծածկել և պաշտպանել միջամտության շրջանը։
Տեղեկացրեք ծխելու, շաքարային դիաբետի, ծնոտների ճառագայթային բուժման, օստեոպորոզի դեմ և մյուս բոլոր դեղերի մասին։ Սրանք ինքնաբերաբար արգելքներ չեն․ ռիսկերը գնահատվում են անհատապես։ Ինքնուրույն մի դադարեցրեք նշանակված բուժումը։ Ակտիվ բորբոքումը կամ անբավարար հիգիենան կարող են պահանջել նախապատրաստում և վիրահատության հետաձգում։
Սեփական ոսկր, փոխարինիչներ և թաղանթներ
Սեփական ոսկրը վերցվում է հենց պացիենտից՝ մասնիկների կամ բլոկի տեսքով։ Սակայն վերցնելու տեղում առաջանում է միջամտության լրացուցիչ շրջան։ Կան նաև մշակված մարդկային կամ կենդանական ծագման նյութեր և սինթետիկ փոխարինիչներ։ Դրանց հատկություններն ու վերակառուցման արագությունը տարբեր են, իսկ խառնուրդը երբեմն հարմար է կոնկրետ խնդրին։ Բոլորի համար լավագույն մեկ նյութ գոյություն չունի։
Ուղղորդված ոսկրային վերականգնման ժամանակ պատնեշային թաղանթն առանձնացնում է վերականգնվող շրջանը փափուկ հյուսվածքներից և օգնում պահպանել տարածքը։ Ներծծվող տարբերակները սովորաբար առանձին հեռացում չեն պահանջում, իսկ չներծծվողների հեռացումը նախապես պլանավորվում է։ Անհրաժեշտության դեպքում նյութը կամ թաղանթը կայունացնում են ամրակներով, պտուտակներով կամ այլ եղանակով։ Ապրանքանիշը չի փոխարինում ցուցումների, ծագման և սահմանափակումների բացատրությանը։
Իմպլանտացիայի հետ միաժամանակ, թե նախապես
Միաժամանակյա մոտեցումը քննարկվում է, երբ իմպլանտը հնարավոր է կայունացնել առկա ոսկրում և պաշտպանել վերականգնման շրջանը։ Արտահայտված պակասի դեպքում նախ վերականգնում են կատարը, ապա ապաքինումից հետո կրկին գնահատում իմպլանտացիայի հնարավորությունը։ Մեկ այցի հարմարավետությունը չպետք է հակասի անատոմիական պահանջներին։
Ընթացքը սովորաբար ներառում է նախապատրաստում, վիրահատություն, վերքի վաղ ստուգում, հասունացում և նոր գնահատում։ Նյութի ապաքինումը դեռ չի նշանակում, որ պսակն արդեն կարող է ծանրաբեռնվել։ Հսկողության արդյունքներով պլանը երբեմն փոխվում է կամ պահանջվում է լրացուցիչ պլաստիկա։ Ճշտեք՝ ինչ է ներառված յուրաքանչյուր փուլում, և որ փոփոխությունները կարող են ազդել նախահաշվի վրա։
Ինչու չի կարելի խոստանալ ավարտի հստակ օր
Լնդի վերքն ու ոսկրը նույն արագությամբ չեն ապաքինվում։ Սպասման շրջանը չափվում է ամիսներով և կախված է արատի չափից, նյութից, արյունամատակարարումից ու առողջական վիճակից։ Հիվանդանոցային հուշաթերթիկներում տարբեր ժամկետներ են նշվում․ առանց գնահատման դրանք չի կարելի համարել ձեր անհատական ժամանակացույցը։ Այտուցի անցնելը դեռ չի հաստատում ոսկրի հասունացումը։
Եթե Երևան եք գալիս արտերկրից, պլանավորեք նաև հետվիրահատական հսկողությունը։ Մինչ տոմս գնելը համաձայնեցրեք մոտավոր գրաֆիկը, բարդությունների դեպքում կապը և փաստաթղթերի փոխանցումը բնակության վայրի բժշկին։ Կարճ արձակուրդում մի քանի կենսաբանական փուլ ավարտելու խոստումը հուսալի հիմք չէ ուղևորության համար։
Այլընտրանքներ և սահմանափակումներ
Որոշ իրավիճակներում քննարկվում են այլ երկարության կամ տրամագծի իմպլանտներ, պրոթեզի կառուցվածքի փոփոխություն, կամուրջ կամ շարժական պրոթեզ։ Առանց պլաստիկայի բուժման հնարավորությունը կախված է անատոմիայից և ծանրաբեռնվածությունից։ Կարճ իմպլանտը բոլոր դեպքերում չի փոխարինում ոսկրի ավելացմանը, իսկ վիրահատությունից հրաժարվելը նույնպես փոխզիջումներ ունի։
Համեմատեք ամբողջ ընթացքը՝ միջամտությունների քանակը, տևողությունը, սպասարկումը, հարակից ատամների վրա ազդեցությունը և անհաջողության հետևանքները։ Եթե հիմնավորումը պարզ չէ, նույն պատկերներով երկրորդ կարծիքը կարող է օգտակար լինել։ Ոչ պլաստիկան, ոչ այլընտրանքը արդյունքի երաշխիք չեն տալիս։
Ապաքինում և վտանգի նշաններ
Առաջին օրերին հնարավոր են ցավոտություն, այտուց, կապտուկ և փոքր արյունային արտահոսք․ կարևոր են դրանց փոփոխությունն ու վիրաբույժի անհատական ցուցումները։ Հնարավոր բարդություններն են վարակը, վերքի բացվելը, թաղանթի մերկացումը, նյութի մասնակի կորուստը և անբավարար ոսկրագոյացումը։ Ըստ միջամտության շրջանի՝ քննարկվում են նաև զգացողության փոփոխությունները և հարակից կառույցների ռիսկերը։
Աճող ցավի կամ այտուցի, ջերմության, թարախի, վիճակի վատացմանն ուղեկցող տհաճ համի, բացված վերքի կամ չդադարող արյունահոսության դեպքում անմիջապես կապվեք վիրաբույժի հետ։ Արագ տարածվող այտուցը՝ շնչելու կամ կուլ տալու դժվարությամբ, պահանջում է շտապ օգնություն։ Ինքնուրույն մի տեղադրեք թաղանթը և մի հեռացրեք նյութի մասնիկները։
Ինչ պետք է լինի գրավոր պլանում
Հետևեք սննդի, հիգիենայի և ծանրաբեռնվածության անհատական ցուցումներին։ Մի սեղմեք վիրահատված շրջանը և մատով մի ստուգեք վերքը։ Դեղերի ընդունումն ու բերանի խնամքը համաձայնեցվում են բուժող բժշկի հետ․ ընդհանուր հոդվածով հակաբիոտիկ կամ դեղաչափ ընտրել չի կարելի։ Ծխելուց հրաժարումը և ստուգումներին ներկայանալն օգնում են նվազեցնել բարդությունների ռիսկը։
Մինչ համաձայնություն տալը խնդրեք գրավոր նշել վիրահատության նպատակը, նյութի ծագումը, թաղանթի հեռացման անհրաժեշտությունը, փուլերը, այլընտրանքները և անհաջողության դեպքում քայլերը։ Ճշտեք՝ ինչպես է գնահատվելու իմպլանտացիայի պատրաստ լինելը, և ում դիմել արտահերթ։ Սա ընդհանուր տեղեկատվական նյութ է՝ առանց կոնկրետ պացիենտի պատմության և առանց բժշկի կողմից ստուգված լինելու պնդման։
Պահեք այցից առաջ
Հարցեր, որոնք արժե տալ բժշկին
- Ի՞նչ արատ է հայտնաբերվել, և կարո՞ղ եք այն ցույց տալ պատկերում։
- Ինչո՞ւ է ընտրվել այս նյութը, և պե՞տք է արդյոք հեռացնել թաղանթը։
- Ի՞նչ այլընտրանքներ կան առանց ոսկրային պլաստիկայի։
- Ո՞վ է կազմակերպելու հսկողությունը, եթե հեռանամ Հայաստանից։
Աղբյուրներ
- Cambridge University Hospitals — Cambridge University Hospitals
- International Team for Implantology — International Team for Implantology
- Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust — Guy’s and St Thomas’ NHS Foundation Trust
