Գլխավորը մեկ րոպեում
Ինչ իմանալ բուժումից առաջ
- Տեղային անզգայացումը վերացնում է տվյալ հատվածի ցավային զգացողությունը՝ պահպանելով գիտակցությունը․ այն սեդացիա կամ ընդհանուր անզգայացում չէ։
- Դեղի և մեթոդի ընտրությունը կախված է միջամտությունից, առողջական վիճակից, դեղերից և նախկին ռեակցիաներից։
- Բուժման ընթացքում սուր ցավը պատճառ է պայմանավորված ազդանշանը տալու և միջամտությունը դադարեցնելու համար։
- Քանի դեռ թմրությունը պահպանվում է, պետք է պաշտպանել շուրթը, այտը և լեզուն կծելուց ու այրվելուց։
Որ զգացողություններն են փոխվում, և որոնք կարող են մնալ
Տեղային ցավազրկման նպատակն է միջամտությունը դարձնել տանելի և բժշկին հնարավորություն տալ աշխատելու առանց հիվանդին ցավ պատճառելու։ Այն կիրառվում է ատամների ու արմատախողովակների բուժման, հեռացման և այլ միջամտությունների ժամանակ, երբ սպասվում է ցավոտ ներգործություն։ Ամեն զննում կամ գործողություն ներարկում չի պահանջում․ անհրաժեշտությունը քննարկվում է ըստ իրավիճակի։
Թմրությունը չի նշանակում բոլոր զգացողությունների բացակայություն։ Հպումը, շարժումը կամ ճնշումը կարող են զգացվել։ Նախապես պայմանավորվեք՝ ինչպես տարբերակել դրանք ցավից և ինչ ժեստով դադար խնդրել։ Աշխատանքը կանգնեցնելու հնարավորությունն ավելի օգտակար է, քան «ոչինչ չեք զգա» խոստումը։
Տեղային անզգայացման հիմնական եղանակները
Դեղը ժամանակավորապես խոչընդոտում է նյարդերով ցավային ազդակի հաղորդմանը։ Ատամնաբույժը ներարկման տեղն ընտրում է ըստ այն հյուսվածքների, որոնք պետք է անզգայացնել։ Ատամի մոտ ներարկումն ու ավելի խոշոր նյարդային ճյուղի պաշարումը տարբեր ազդեցության գոտիներ ունեն․ բոլոր դեպքերի համար լավագույն մեկ մեթոդ չկա։
Մակերեսային գելը հիմնականում ազդում է լորձաթաղանթի վրա և կարող է նվազեցնել ներարկման տհաճությունը։ Այն սովորաբար չի փոխարինում ատամի բուժման համար անհրաժեշտ խորը անզգայացմանը։ Լրացուցիչ մեթոդները բժիշկն ընտրում է ըստ անհրաժեշտության, ոչ թե հիվանդի նախապես ընտրած անվան։
| Եղանակ | Նպատակ | Սահմանափակում |
|---|---|---|
| Մակերեսային անզգայացում | Անզգայացնել լորձաթաղանթի մակերեսը | Համարժեք չէ ատամի խորը անզգայացմանը |
| Ինֆիլտրացիոն անզգայացում | Ազդել ատամի շրջանի նյարդային վերջույթների վրա | Ազդեցությունը կախված է հյուսվածքներից և ներարկման տեղից |
| Հաղորդչական անզգայացում | Ժամանակավորապես պաշարել նյարդային ճյուղը | Կարող է թմրել շրթի կամ լեզվի ավելի լայն հատված |
Ինչ հայտնել ատամնաբույժին Երևանում մինչև ներարկումը
Պատրաստեք ընդունվող բոլոր դեղերի և հավելումների ցանկը՝ դեղաչափերով, նշեք հիվանդությունները, հղիությունը կամ կրծքով կերակրումը և բուժման ժամանակ ունեցած ռեակցիաները։ Հատկապես կարևոր է հայտնել սրտանոթային հիվանդությունների, ռիթմի խանգարումների և հայտնի դեղային ալերգիաների մասին։ Այցի պատճառով ինքնուրույն մի դադարեցրեք մշտական բուժումը։
Եթե նախկինում ներարկումից հետո վատացել եք, նկարագրեք՝ որքան արագ է սկսվել վիճակը, եղել են արդյոք ցան, այտուց, շնչառության դժվարացում, սրտխփոց կամ ուշագնացություն, և ինչ օգնություն եք ստացել։ Հնարավորության դեպքում բերեք բժշկական քաղվածքն ու դեղի անվանումը։ Միայն «ալերգիա» բառը բավարար չէ անվտանգ պլան ընտրելու համար։ Լեզվական դժվարության դեպքում նախապես պատրաստեք բժշկին հասկանալի դեղացանկ։
Սնվելու, ուղեկցողի և տուն վերադառնալու պայմանները ճշտեք կլինիկայում։ Ընդհանուր անզգայացման հրահանգները մի տարածեք սովորական տեղային անզգայացման վրա և սեփական նախաձեռնությամբ մի եկեք քաղցած։ Եթե նախատեսված է սեդացիա, նախապատրաստումն ու սահմանափակումները կարող են տարբեր լինել։
Ինչու լուծույթը երբեմն պարունակում է ադրենալին
Որոշ անզգայացնող լուծույթներ պարունակում են անոթասեղմիչ բաղադրիչ, օրինակ՝ ադրենալին։ Այն օգնում է պահպանել դեղի ազդեցությունը անհրաժեշտ հատվածում և նվազեցնել տեղային արյունահոսությունը։ Այդ բաղադրիչի առկայությունը չի նշանակում, որ լուծույթն անհարմար է սրտային հիվանդություն ունեցող բոլոր մարդկանց համար․ բժիշկը գնահատում է վիճակը, փոխազդեցությունները և թույլատրելի քանակը։
Ներարկումից հետո սրտխփոցը, դողը կամ գլխապտույտը պահանջում են անձնակազմի ուշադրությունը, բայց չեն ապացուցում ալերգիա։ Պատճառ կարող են լինել անհանգստությունը, անոթասեղմիչ բաղադրիչի ազդեցությունը կամ այլ գործոններ։ Ժամանակակից ստոմատոլոգիական տեղային անզգայացնողների նկատմամբ իրական ալերգիան հազվադեպ է։ Ինքնուրույն կրկնակի «փորձնական» ներարկմամբ պատճառը պարզել չի կարելի։
Երբ է սկսվում ազդեցությունը, և ինչու այն երբեմն բավարար չէ
Ներարկումից հետո բժիշկը սպասում է դեղի ազդեցությանը և աշխատանքից առաջ ստուգում զգայունությունը։ Ազդեցության սկիզբն ու տևողությունը կախված են դեղից, մեթոդից, հատվածից և միջամտությունից։ Փափուկ հյուսվածքների թմրությունը կարող է պահպանվել մի քանի ժամ և ավելի երկար տևել, քան հենց ատամի ցավազրկումը․ սպասվող ժամկետը ճշտեք այցի ընթացքում։
Թմրած շուրթը միշտ չէ, որ նշանակում է բավարար անզգայացված ատամ։ Արդյունքի վրա ազդում են անատոմիան, բորբոքումը, նյարդային ճյուղերի դիրքը և այլ հանգամանքներ։ Սուր ցավի դեպքում տվեք պայմանավորված ազդանշանը։ Բժիշկը կդադարեցնի աշխատանքը, կվերագնահատի ազդեցությունը և կորոշի՝ պետք է արդյոք այլ մեթոդ, լրացուցիչ անզգայացում կամ բուժման պլանի փոփոխություն։ Լուռ դիմանալ մինչև միջամտության ավարտը պետք չէ։
Սեդացիան և ընդհանուր անզգայացումն այլ խնդիրներ են լուծում
Տեղային անզգայացումն ուղղված է որոշակի հատվածի ցավին։ Սեդացիան նվազեցնում է անհանգստությունը և փոխում զգոնության մակարդակը․ ստոմատոլոգիական միջամտությունների ժամանակ դրա հետ հաճախ անհրաժեշտ է նաև տեղային անզգայացում։ Ընդհանուր անզգայացման դեպքում գիտակցությունն անջատվում է, և պահանջվում են այլ նախապատրաստում ու հսկողություն։ Մեթոդը չի կարելի ընտրել միայն հարմարավետության գովազդային խոստումով։
Ուժեղ վախի դեպքում քննարկեք դադարները, փուլերի պարզ բացատրությունը և առանձին պլանավորման հնարավորությունը։ Սեդացիայի կամ ընդհանուր անզգայացման որոշումն ընդունվում է առողջության, միջամտության ծավալի և ռիսկերի գնահատումից հետո։ Այս հոդվածը չի հաստատում Full Clinic-ում որևէ կոնկրետ մեթոդի հասանելիությունը․ անհրաժեշտ պայմանները ճշտեք խորհրդատվության ժամանակ։
Հիշեցում այցից հետո
Մինչև զգայունության վերականգնումը պաշտպանեք թմրած հատվածը․ մի ստուգեք այն ատամներով, մի ծամեք շուրթը կամ այտը և խուսափեք տաք սննդից ու ըմպելիքներից։ Երեխային անհրաժեշտ է հսկել, որպեսզի չկծի հյուսվածքները։ Կոնկրետ միջամտությունից հետո երբ և ինչ կարելի է ուտել՝ ճշտեք առանձին․ հեռացումից հետո սահմանափակումները կարող են տարբերվել լիցքավորումից հետո ցուցումներից։
Ներարկման տեղում թեթև ցավոտությունն ու թմրության աստիճանական նվազումը հնարավոր են։ Վերցրեք գրավոր ցուցումներ և կապի համար։ Եթե բուժումից հետո ցավազրկող է անհրաժեշտ, այն ընտրվում է առողջական վիճակն ու մյուս դեղերը հաշվի առնելով։ Տեղային անզգայացումը չի փոխարինում այդ պլանին և ինքնուրույն հակաբիոտիկ սկսելու պատճառ չէ։
Ինչն է սպասելի, և երբ է պետք օգնություն
Եթե թմրությունը չի նվազում բժշկի նշած ժամկետում, պահպանվում է հաջորդ օրը, ուժեղանում է կամ ուղեկցվում անսովոր թուլությամբ կամ ցավով, կապվեք կլինիկայի հետ։ Աճող այտուցը, ջերմությունը և բուժումից հետո ինքնազգացողության վատացումը նույնպես գնահատման կարիք ունեն․ ամեն ինչ չի կարելի վերագրել ներարկմանը։
Այցի ընթացքում վիճակի հանկարծակի վատացման մասին անմիջապես տեղեկացրեք։ Շնչառության դժվարացման, լեզվի կամ կոկորդի այտուցի, առանց արագ վերականգնման ուշագնացության, ցնցումների կամ կրծքավանդակի ուժեղ ցավի դեպքում անհրաժեշտ է շտապ բժշկական օգնություն։ Այդ նշաններով տանը մի սպասեք, մինչև «անզգայացումն անցնի»։
Պահեք այցից առաջ
Հարցեր, որոնք արժե տալ բժշկին
- Իմ միջամտության համար անզգայացման ո՞ր եղանակն է պետք և ինչո՞ւ։
- Ինչպե՞ս եք հաշվի առնելու հիվանդություններս, դեղերը և նախկին ռեակցիաները։
- Ինչպե՞ս ենք ստուգելու ազդեցությունը, և ի՞նչ ազդանշանով կարող եմ դադար խնդրել։
- Որքա՞ն կարող է տևել թմրությունը, և ո՞ւմ զանգահարել, եթե այն չի անցնում։
Աղբյուրներ
- Local anaesthetic — NHS
- Managing reactions to dental local anaesthetic injections — NHS Specialist Pharmacy Service
- Anesthesia and Sedation — American Dental Association
