Ստոմատոլոգիա 60+ պացիենտների համար․ ինչ հաշվի առնել բուժման յուրաքանչյուր փուլում

Ինչ է փոխվում 60-ից հետո, և ինչ՝ ոչ

Տարիքը չի նշանակում, որ ատամները պարտադիր պետք է հեռացվեն։ Սակայն հաճախանում են քրոնիկ հիվանդությունները, հին լցոնների և պսակների հսկողության կարիքը, իսկ ամենօրյա մաքրումը երբեմն ֆիզիկապես բարդ է դառնում։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը բերանի խոռոչի առողջությունը դիտարկում է որպես առանց ցավի և անհարմարության ուտելու, խոսելու և առօրյա կյանքին մասնակցելու կարողություն ամբողջ կյանքի ընթացքում։

Արմատի կամ հին վերականգնումների եզրին կարիեսը, լնդերի բորբոքումը և ատամների կորուստը ուշադրության արժանի են, սակայն տարիքով չեն ախտորոշվում։ Պատճառը և հնարավոր լուծումները պարզում են զննումը և անհրաժեշտ հետազոտությունները։

• Պահպանել սեփական և հենարան ատամները, երբ դա կլինիկորեն հնարավոր է։
• Վերականգնել ծամելու և խոսքի հարմարավետությունը՝ առանց անիրատեսական խոստումների։
• Ընտրել խնամք, որն իրականում կարող է կատարել պացիենտը կամ օգնող հարազատը։

Դեղեր և բերանի չորություն․ նախապատրաստման կարևոր մաս

Խորհրդատվությանը բերեք բոլոր դեղերի ցանկը՝ դեղատոմսով և առանց դեղատոմսի, ինհալատորներ, ցավազրկողներ, արյան մակարդման վրա ազդող միջոցներ, վիտամիններ և հավելումներ։ Միաժամանակ մի քանի դեղ ընդունելը կարող է մեծացնել փոխազդեցությունների և անցանկալի ազդեցությունների հավանականությունը, ուստի ստոմատոլոգին պետք է ճշգրիտ տեղեկություն։ Նշանակված դեղերը ինքնուրույն մի դադարեցրեք և մի փոխեք։

Բերանի չորությունը ծերացման բնական մաս չէ։ Այն կարող է կապված լինել դեղերի, ջրազրկման կամ հիվանդությունների հետ և բարդացնել ծամելը, խոսքը, շարժական պրոթեզի կրելը ու մեծացնել կարիեսի վտանգը։ Պատճառը գնահատում են ստոմատոլոգը կամ բժիշկը, իսկ դեղերի ցանկացած փոփոխություն որոշում է նշանակող մասնագետը։

• Ասեք ալերգիաների, արյունահոսության հակման և անզգայացման նախկին արձագանքների մասին։
• Նշեք, եթե դժվարացել է ծամելը, կուլ տալը, խոսելը կամ պրոթեզը կրելը։
• Գրեք դեղի անվանումն ու դեղաչափը, միայն հիշողության վրա մի հիմնվեք։

Ախտորոշում և փուլային բուժման պլան

Առաջին այցին սովորաբար քննարկում են գանգատներն ու նպատակները, զննում ատամները, լնդերը, լորձաթաղանթը և առկա պրոթեզները։ Անհրաժեշտության դեպքում կարող են առաջարկվել ռենտգեն կամ այլ հետազոտություններ՝ որոշումն ավելի հիմնավոր դարձնելու համար։ Գնահատվում է ոչ միայն ցավող ատամը, այլև հիգիենան, հենարան ատամները, կծվածքը, թքի արտազատումը և տնային խնամքի իրատեսական լինելը։

Հաճախ խելամիտ է բուժումը բաժանել կարճ փուլերի։ Սկզբում լուծում են ցավը, վարակը կամ պրոթեզի վնասող եզրը, ապա՝ լնդերի և կարիեսի հարցերը, և հետո քննարկում պսակներ, կամուրջներ, շարժական պրոթեզներ կամ իմպլանտներ։ Տեմպն ու ծավալը որոշվում են պացիենտի հետ միասին։

Պրոթեզներ և իմպլանտներ․ ցուցումները կարևոր են տարիքից

Պսակները, կամուրջները, մասնակի կամ լիարժեք շարժական պրոթեզները և իմպլանտները լուծում են տարբեր խնդիրներ։ Յուրաքանչյուր տարբերակ ունի հենարան հյուսվածքների, հիգիենայի, այցերի, հարմարվելու և հետագա հսկողության պահանջներ։ Իմպլանտացիան 60 տարեկանից հետո կարող է քննարկվել, սակայն հնարավորությունը որոշվում է ոսկրի և լնդերի վիճակով, ընդհանուր առողջությամբ, դեղերով, սովորություններով ու խնամքի պատրաստակամությամբ, ոչ թե միայն տարիքով։

Նոր շարժական պրոթեզին հարմարվելու ժամանակ է պետք։ Եթե այն քսում է, շարժվում է, խոցեր է առաջացնում կամ դժվարացնում է ծամելը, մի մշակեք այն տանը․ դիմեք ստոմատոլոգի՝ ճշգրտման համար։

• Հարցրեք պահպանողական այլընտրանքների և փուլը հետաձգելու հետևանքների մասին։
• Պարզեք այցերի և հարմարվելու ակնկալվող տևողությունը։
• Խնդրեք ցույց տալ մաքրման և վերահսկող այցերի ձևը։

Տնային խնամք, որը հնարավոր է պահպանել

Կանխարգելումը պետք է համապատասխանի ձեռքերի ճկունությանը, տեսողությանը, հիշողությանը և առկա օգնությանը։ Էլեկտրական խոզանակը, հաստ բռնակը, լավ լուսավորությունը, ճիշտ չափի միջատամնային խոզանակները կամ հեռախոսի հիշեցումը կարող են ավելի օգտակար լինել, քան բարդ սխեման, որը չի կատարվի ամեն օր։

Բերանի չորությունը մի քողարկեք քաղցր կոնֆետներով։ Քննարկեք պատճառը բժշկի հետ, պարբերաբար ջուր խմեք փոքր կումերով, խնամքի միջոցներն ընտրեք ստոմատոլոգի խորհուրդով և ուշադրություն դարձրեք պսակների, պրոթեզների և բացված արմատների եզրերին։

• Ատամները մաքրեք օրական երկու անգամ ֆտոր պարունակող մածուկով, եթե ստոմատոլոգը այլ բան չի խորհուրդ տվել։
• Շարժական պրոթեզը հանեք և մաքրեք տրված հրահանգով։
• Պրոթեզը վերանորոգելու համար մի օգտագործեք կենցաղային սոսինձ կամ կոշտ առարկաներ։

Երբ չսպասել պլանային այցին

Շտապ առերես գնահատում է պետք դեմքի կամ լնդերի աճող այտուցի, ատամի ցավի հետ ջերմության, վնասվածքի, չդադարող արյունահոսության, շնչառության կամ կուլ տալու դժվարության դեպքում։ Շնչառության կամ կուլ տալու դժվարության դեպքում անհրաժեշտ է անհետաձգելի բժշկական օգնություն։

Առանձին գրանցվեք ստոմատոլոգի մոտ, եթե բերանում կա չանցնող խոց, սպիտակ կամ կարմիր բիծ, կարծրացում, ձայնի խռպոտություն, թմրություն կամ անընդհատ վնասող պրոթեզ։ Այս նշանները ինքնուրույն պատճառ չեն որոշում, բայց պահանջում են զննում։

• Ուժեղ ատամնացավի դեպքում հակաբիոտիկ մի ընդունեք առանց նշանակման։
• Զննումը մի հետաձգեք միայն այն պատճառով, որ ցավը գալիս ու անցնում է։
• Եթե այդպես հեշտ է հասկանալ պլանը, այցին տարեք վստահելի ուղեկցող։